Arlt

Arlt – dyrygent, prowadzący polski chór im. Feliksa Nowowiejskiego w Oignies we Francji. Zob. Chór im. Feliksa Nowowiejskiego w Oignies.

Bareham, R.

Dyrygent angielski, absolwent Royal College of Organists.

Barlow, Howard

Howard Barlow, (1892 Plain City, 1972 Danbury), dyrygent amerykański.

Berg, C.

Dyrygent

Bernhardt, O.K.

Dyrygent

Black, Frank

Dyrygent

Blackburn, Albert

Dyrygent

Bran, Anna R.

Anna R. Bran, dyrygentka działająca prawdopodobnie w Wielkiej Brytanii, związana z zespołem Kościoła Metodystycznego Waterloo (Waterloo Methodist Church), od którego otrzymała batutę w 1916 bądź 1918 r.

Brereton, W.J.

Dyrygent

Brooke, Lady

Lady Brooke, być może Margaret Brooke, królowa Sarawaku, znana także jako Lady Brooke - zob. Brooke, Margaret

Brooke, Margaret

Margaret Brooke, zwana także Lady Brooke, królowa (rani) Sarawaku, żona radży Sarawaku

Brown, D.A.

Dyrygent

Chór im. F. Nowowiejskiego w Oignies

Chór im. Feliksa Nowowiejskiego w Oignies (znany też jako Koło Śpiewacze „Chór Nowowiejski”), chór powstały w 1924 r. w polskiej parafii w północnej Francji (samą parafię założono w 1922 r.). Parafianami i zarazem członkami chóru byli polscy emigranci, na ogół górnicy przybyli do Francji z Westfalii po I wojnie światowej. Prawdopodobnie głównym repertuarem chóru były śpiewy kościelne wykonywane w parafii. W zbiorach Jana Stanisława Witkiewicza zachowała się batuta (nr JSW 23), podarowana dyrygentowi Arltowi przez członków "chóru Nowowiejski" w Oignies w 1929 r. Chór działał przynajmniej do 1945 r.

Bibliografia: Roman Dzwonkowski, Przemiany polskiej parafii w Północnej Francji (1922-1972): studium historyczno-socjologiczne parafii w Oignies [w:] „Studia polonijne”, t. 1, Lublin 1976, dostęp online: http://docplayer.pl/60262911-Przemiany-polskiej-parafii-w-polnocnej-francji-studium-historyczno-socjologiczne-parafii-w-oignies.html; „Narodowiec” 1945 nr 120, dostęp online: https://argonnaute.parisnanterre.fr/medias/customer_3/periodique/immi_pol_lotmz1_pdf/BDIC_GFP_2929_1945_120.pdf

Clapp, Edward

Dyrygent

Clayton, J.W.

Dyrygent

Conway, D.R.

Dyrygent

Copeland, F.

Dyrygent

Cowen, Arthur

Dyrygent

Davenport, W.W.

Eyre, E.W.

Dyrygent angielski

Foster, John

Dyrygent

Gamble, F.

F. Gamble, dyrygent angielski

Gauthier, J.R.

J.R. Gauthier, dyrygent

Gerzabeck

Gerzabeck, dyrygent niemiecki

Goadby I.F.

Dyrygent

Górzyński, Zdzisław

Dyrygent

Griebe, Wilhelm

Dyrygent towarzystwa chóralnego "Oberspree"

Hagemann

Dyrygent

Hancock, Charles

Dyrygent

Harland, Harry

Dyrygent

Hormann, Carl

Dyrygent

Jackson, W.F.W.

Organista, absolwent Oxfordu

Januszewski, Antoni

Antoni Januszewski (ur. 31 V 1863 w Opinogórze k. Ciechanowa, zm. 22 VII 1930 w Płocku), pedagog, dyrygent orkiestr dętych i symfonicznych. Kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie u Henryka Komana (fortepian), Jana Śliwińskiego (organy) oraz Michała Sobolewskiego (obój). Osiadł w Płocku, gdzie działał aktywnie jako pedagog, dyrygent chórów szkolnych oraz orkiestr wojskowych i cywilnych. Był długoletnim dyrygentem chórów i orkiestry symfonicznej Płockiego Towarzystwa Muzycznego. Dyrygował także orkiestrą 15. Perejasławskiego Pułku Dragonów, od którego otrzymał w 1907 r. batutę, zachowaną w zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie.

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, Kraków 1964

Jones, J.

Dyrygent

Karn F.S.

angielski dyrygent z przełomu XIX i XX w., dyrygent chóru London College of Music, od którego otrzymał pamiątkową batutę.

Kirkland, J.P.

J.P. Kirkland, dyrygent

Koch, Carl

Dyrygent [batuta z synagogi]

Lemoine I.

I. Lemoine, dyrygent belgijski

Lisle, John

Dyrygent

Mankielewicz, Michał

Michał Mankielewicz (Monkielewicz), znany złotnik warszawski.

Marx, Wilhelm

Dyrygent niemiecki

Michałowski, Aleksander

Aleksander Michałowski (ur. 17 maja 1851 w Kamieńcu Podolskim, zm. 17 października 1938 w Warszawie), pianista, kameralista, kompozytor i pedagog. Uczeń wielu wybitnych muzyków XIX wieku – Ignaza Moschelesa i Karla Heinricha Reineckego w Lipsku, Carla Tausiga w Berlinie. Jako pianista zadebiutował w 1868 (lub 69) r. koncertem e-moll F. Chopina w sali Gewandhaus w Lipsku. Był wybitnym wykonawcą dzieł Fryderyka Chopina, wielokrotnie konsultował interpretację Chopina z jego uczniem, Karolem Mikulim. Znał Clarę Wieck, z którą grywał utwory Roberta Schumanna. W latach 1874-1918 był związany z Instytutem Muzycznym w Warszawie, od 1891 r. jako profesor fortepianu. Wykształcił kilka pokoleń wybitnych pianistów i muzyków (m.in. Wandę Landowską i Władysława Szpilmana), stając się twórcą polskiej szkoły pianistycznej XIX i XX w. Pozostawił liczne nagrania swojej gry, m.in. dla wytwórni Syrena Electro. W swojej dawnej kolekcji posiadał batutę przypuszczalnie należącą do Stanisława Moniuszki, obecnie własność Muzeum Teatralnego w Warszawie.

Bibliografia: Encyklopedia muzyki, pod red. A. Chodkowskiego, wyd. 2 popr., Warszawa 2001; M. Kosińska, Aleksander Michałowski, w: www.culture.pl (Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, 2007); Aleksander Michałowski, w: Historyczne interpretacje utworów Fryderyka Chopina, www.bn.org.pl/chopin/

Mikitiuczek, Mikołaj

Mikołaj Mikitiuczek (ur. w Węgrowie ok. 1882, zm. 28 VII [VIII?] 1949, pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim w Siedlcach), muzyk, dyrygent o znaczeniu lokalnym. W okresie międzywojnia dyrygował orkiestrą strażacką. Wiadomo, że czasie II wojny był poszukiwany przez gestapo. Jego batuta, podarowana przez córkę dyrygenta, znajduje się w zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie.

Bibliografia: Informacje Katarzyny Wodarskiej-Ogidel (Muzeum Teatralne) na podst. m.in. informacji córki M. Mikitiuczka; dane z nagrobka na cmentarzu w Siedlcach: www.polski-cmentarz.pl/siedlce/grobonet/start.php?id=detale&idg=2023332&inni=0&cinki=1

Moniuszko, Stanisław

Stanisław Moniuszko (ur. 5 V 1819 w Ubielu k. Mińska, zm. 4 VI 1872 w Warszawie), wybitny kompozytor, dyrygent oper, orkiestr symfonicznych i chórów, pedagog. Dyrygentura pełniła w jego życiu artystycznym równie ważną rolę jak działalność kompozytorska. Bogatą wiedzę i praktykę w zakresie dyrygentury zdobył na studiach w Berlinie u K.F. Rungenhagena, prowadzącego berlińską Singakademie. ...

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964

Moodie, James

James Moodie, dyrygent działający w Dunfermline w Szkocji pod koniec XIX w. 

Newman, Ebenezer

Ebenezer Newman (Ebenezer Newman & Co.), złotnik (warsztat złotniczy) działający w Londynie na przełomie XIX i XX w. Stosował znak E·N (na ogół w prostokątnym polu). Różne znaki złotnicze pod tym nazwiskiem były zgłaszane w latach 1883-1903 w Londynie, niektóre wyroby są cechowane w Chester. Batuty ze znakami tej wytwórni na srebrnych okuciach wyróżniają się poziomem wykonania i dużym smakiem.

Bibliografia: www.silvercollection.it/ENGLISHSILVERMARKSXENNN.html

 

Nicholas, A.

Dyrygent

Paderewski, Ignacy Jan

Palmer, H.R.

Dyrygent

Parker, James

James Parker, dyrygent

Piotrowski, Michał

Michał Piotrowski (ur. 1875, zm. 19 III 1944 w Warszawie), dyrygent chórów, pedagog, kompozytor. Kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie u Antoniego Sygietyńskiego (fortepian) i Zygmunta Noskowskiego (kompozycja). Pracował początkowo w Łomży, następnie w Warszawie, gdzie był dyrygentem kilku amatorskich chórów, m.in. chóru mieszanego Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Uczył także śpiewu w szkołach średnich. W zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie zachowała się pamiątkowa batuta, podarowana dyrygentowi od uczniów Szkoły Kupieckiej w 1914 r.

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, Kraków 1964

Quattrini, Jan

Jan Quattrini (ur. 13 V 1822 w Brescii we Włoszech, zm. 10 IV 1893 w Warszawie), dyrygent oper i orkiestr symfonicznych, flecista, pedagog, dyrektor opery. Wykształcony w Królewskim Konserwatorium Muzycznym w Mediolanie, w wieku zaledwie 17 lat został dyrygentem opery w Mantui. Do 1840 r. działał we Włoszech, następnie był dyrygentem opery włoskiej w Berlinie. Od 1843 r. działał w Warszawie, początkowo jako dyrygent trupy operowej Evasia Rocca występującej w Teatrze Wielkim, następnie zatrudniony tam na stanowisku dyrygenta chórów. W 1844 r. zastąpił Henryka Karola Litolffa na stanowisku głównego dyrygenta opery w Teatrze Wielkim, aż do objęcia stanowiska przez S. Moniuszkę. Prowadził ponad sto oper, w tym wiele wprowadził na polską scenę. W jego bogatej działalności operowej, w której wiodącą rolę miała muzyka włoska, było też wystawienie z sukcesem w Warszawie premiery Halki Moniuszki, którą dyrygował  1 I 1858 r. Założył Szkołę Operową przy Teatrze Wielkim, gdzie jako znakomity pedagog wykształcił wielu znanych uczniów. Organizował także koncerty symfoniczne na cele dobroczynne, m.in. wielokrotnie występował jako dyrygent w Salach Redutowych na rzecz studentów Uniwersytetu Warszawskiego – świadectwem tego jest batuta podarowana mu przez wdzięcznych studentów, zachowana w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. W 1891 r. ze względu na stan zdrowia zakończył działalność w operze, następnie pełnił jeszcze funkcję dyrektora muzycznego w kościele Pijarów w Warszawie.

Bibliografia: Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, na podst. materiałów S. Dąbrowskiego oprac. red. Z. Raszewski i in., Warszawa 1973; L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964

 

 

Rees, David

David Rees, dyrygent działający w Walii

Sheddon, W.

W. Sheddon, dyrygent

Sonnenfeld, Adolf Gustaw

Adolf Gustaw Sonnenfeld (ur. 19 IX 1837 we Wrocławiu, zm. 28 V 1914 w Warszawie), dyrygent orkiestr symfonicznych, skrzypek, kompozytor operetek, wodewilów i baletów. Początkowo kształcił się w grze na skrzypcach we Wrocławiu (ówcześnie Breslau), gdzie grał w orkiestrach od 13. roku życia. Od 1954 r. kształcił się w Lipsku w zakresie gry skrzypcowej i kompozycji. W 1857 r. przybył z orkiestrą Emanuela Bacha do Warszawy, gdzie pozostał do końca życia, stając się jednym z najpopularniejszych i zasłużonych dyrygentów. Występował w Warszawie w orkiestrze legniczanina Beniamina Bilsego, następnie założył własną Orkiestrę Warszawską, która z powodzeniem występowała w Dolinie Szwajcarskiej w Warszawie. Komponował opery, operetki, muzykę baletową, muzykę do wodewilów oraz liczne utwory rozrywkowe. Po 1870 r. (na datę 1872 wskazywałyby obchodzone jubileusze, jeden z nich uwieczniony na zachowanej batucieuu) był dyrygentem w Teatrze Wielkim w Warszawie oraz licznych teatrzykach ogródkowych, dla których komponował muzykę. Publikował nuty pod własnym nazwiskiem lub pseudonimem G. Adolfson, m.in. lekkie utwory, opracowania, zbiory jak np. Melodye z oper i inne ulubione, liczne transkrypcje, w tym też utworów Chopina i Moniuszki itp. (zachowane nuty można odnaleźć w katalogach Biblioteki Narodowej i zbiorach cyfrowych Polony). Jego żoną była Ludwika Konopka, aktorka. W zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie zachowała się batuta podarowana dyrygentowi przez rodzinę Seydlów z okazji jubileuszu 20-lecia pracy w 1892 roku.

Bibliografia: Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, na podst. materiałów S. Dąbrowskiego oprac. red. Z. Raszewski i in., Warszawa 1973; L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964; L.T. Błaszczyk, Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku: słownik biograficzny, Warszawa 2014; katalogi Biblioteki Narodowej

Spurr, J.W.

Dyrygent

Steel, Alfred

Dyrygent

Strauss, Johann

Trombini, Cezar

Cezar (Cesare) Trombini (ur. 18 II 1835 lub 1839 w Padwie, zm. 15 VIII 1898 w Wenecji), włoski dyrygent oper i orkiestr symfonicznych, skrzypek-wirtuoz, pedagog i kompozytor. Od dzieciństwa wybitnie uzdolniony muzycznie, kształcił się w grze skrzypcowej i kompozycji w Wiedniu. Mimo sukcesów które odnosił jako skrzypek, poświęcił się dyrygenturze – od ok. 1855 r. podróżował z włoskimi zespołami operowymi po Europie. Jego pobyt na ziemiach polskich datuje się od 1873 r., gdy przyjechał z zespołem operowym Francesco (Franciszka) Ciaffeiego do Warszawy i już w grudniu tego roku poprowadził pierwszą premierę jako dyrygent sceny włoskiej w Teatrze Wielkim. Prowadził także klasę śpiewu solowego w Instytucie Muzycznym w Warszawie. W 1875 r. został mianowany dyrektorem opery. W latach 1881-1889 dyrygował w Petersburgu, następnie wrócił do Warszawy, gdzie ponownie objął stanowisko profesora śpiewu solowego, był też kierownikiem klasy orkiestrowej w Instytucie Muzycznym. W 1891 r. powtórnie został pierwszym dyrygentem opery w Teatrze Wielkim, bywał także dyrygentem koncertów symfonicznych orkiestry Teatru Wielkiego. Jego zasługą jest wystawienie licznych oper i dramatów muzycznych po raz pierwszy w Warszawie, w tym dzieł R. Wagnera (jak np. Lohengrin w 1879 r.). Był znany z wybitnego talentu dyrygenckiego i pedagogicznego a także prowadzenia całych przedstawień bez partytury, niekiedy też występował w roli skrzypka. Jego żoną była Emilia Trombini z Dąbrowskich, śpiewaczka, a córką Margerita Kazuro-Trombini (1891-1979), pianistka, klawesynistka i pedagog, jurorka m.in. wielu Konkursów Chopinowskich. W zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie zachowała się bogato zdobiona, pamiątkowa batuta, upamiętniająca jubileusz 50-lecia działalności artystycznej dyrygenta, podarowana mu 11 maja 1895 r. przez zespół Teatru Wielkiego.

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964; Encyklopedia muzyki, pod red. A. Chodkowskiego, wyd. 2 popr., Warszawa 2001; Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, na podst. materiałów S. Dąbrowskiego oprac. red. Z. Raszewski i in., Warszawa 1973

Veit, Heinrich

Dyrygent

Waddell, John Spence

Dyrygent angielski żyjący na przełomie XIX i XX w.

Walther, Major

Dyrygent